Scholarly article on topic 'Suicidal Behavior in Eating Disorders'

Suicidal Behavior in Eating Disorders Academic research paper on "Clinical medicine"

0
0
Share paper
Keywords
{""}

Academic research paper on topic "Suicidal Behavior in Eating Disorders"

Psikiyatride Guncel Yakla§imlar-Current Approaches in Psychiatry 2013; 5(1):48-59 doi:10.5455/cap.20130504

Yeme Bozukluklarinda Ozkiyim Davrani§i

Suicidal Behavior in Eating Disorders Bedriye Oncu, Diren^ Sakarya

Yeme bozukluklarinda ozkiyima bagli olum oranlari oldukfa yuksektir. Yeme bozukluklarinda ozkiyima bagli kaba olum hizi %0 ile %5.3 arasinda degif-mektedir. Yeme bozukluklarinda ozkiyim davranifi ile ilifkili etmenler, yeme bozuklugunun alt tipi, ek tanilarin varligi, ilaf metabolizmasinin hizli olmasi, belli kifilik ozellikleri, focuklukta istismar oykusu ve belli aile tutumlaridir. Bu etmenler difinda depresif bozukluklar, alkol-madde kotuye kullanimi ve kifilik bozukluklari gibi diger ruhsal bozukluklarin bulunmasi da yeme bo-zukluklarinda ozkiyim riskini artirmaktadir. Bu yazida yeme bozukluklarinda ozkiyim davranifi ve ile ilifkili etmenler kisaca gozden gefirilmiftir. Anahtar Sozcukler: Ozkiyim, yeme bozukluklari, anoreksiya nervoza

ABSTRACT

Suicide associated mortality rates are notable for eating disorders. Crude mortality rate associated with suicide, varies between 0% and 5.3% in patients with eating disorders. Prominent risk factors for suicidal behavior among these patients are subtype of the eating disorders, comorbid psychiatric diagnosis (e.g. depression, alcohol and substance abuse, personality disorders), ultrarapid drug metabolism, history of childhood abuse and particular family dynamics. In this article, suicidal behavior and associated factors in eating disorders are briefly reviewed.

Keywords: Suicide, eating disorders, anorexia nervosa

Yeme bozukluklari bedensel ve psikososyal iflev bozukluguna neden olan ve kimi zaman olumle sonuflanabilen ciddi hastaliklardir. Kitle iletifim araflarinda zayifligin guzellik ile ef tutulmasi sonucunda gorulme sikliginda artif gozlenmiftir.[1] Yeme bozukluklari, gunumuzde onemli bir halk sagligi sorunu olarak kabul edilmektedir.

Amerikan Psikiyatri Birligi'nin DSM-IV-TR siniflandirma sisteminde, yeme bozukluklari baçligi altinda anoreksiya nervoza, bulimiya nervoza ve baçka türlü adlandirilamayan yeme bozuklugu yer alir.[2] Anoreksiya nervoza'nin baçlica özelligi beden agirliginin beklenenden çok daha düjük olmasi ve kilo alma korkusu; bulimiya nervoza'nin ise tikinircasina yeme atak-larini izleyen suçluluk duygusu ve bunu telafi etme çabalaridir. Az miktarda yeme, tuhaf yeme davraniçlari (ritüeller, gizli yeme, yemek saklama gibi), beden agirliginin sik sik kontrol edilmesi, beden imge bozuklugu ve fiziksel belirtilerin varligi, tüm yeme bozukluklarinda çeçitli düzeylerde gözlenen klinik özelliklerdir. [3] Yeme bozukluklari kadinlarda iki kat daha fazla ve en sik 15-19 yaç arasinda gözlenir. Yaçam boyu prevalansin anoreksiya nervoza için %0.6, bulimiya nervoza için %1.5 oldugu bildirilmiçtir.[4,5]

Yeme bozukluklarinin sik gözlendigi ergen yaç grubunda, kendine zarar vermeye yönelik bütün davraniçlarda özkiyim potansiyeli oldugu dikkate alinmalidir.[6] Yeme bozuklugu olan olgulari diger psikiyatrik tablolardan ayiran önemli özelliklerden biri, hastalarin ciddi bir bölümünün hem beden sagliginin bozulmasi, hem de hastalarin bir kisminin özkiyim sonrasi kaybe-dilmesidir. [7]

Türkiye'de ergenlerle yapilan kendini yaralama davraniçlari incelenmiç, ancak yeme bozuklugu ve özkiyim arasindaki iliçkiye içaret eden herhangi bir çaliçmaya rastlanmamiçtir. [В] Bu yazida, bir halk sagligi sorunu haline gelmiç yeme bozukluklarinda, özkiyim giriçimleri ve tamamlanmiç özkiyimlar ile ve bunlarla iliçkili etmenler gözden geçirilmiçtir. Bu amaçla uluslararasi (Pubmed, Thomson ve PsycInfo) ve ulusal (Türk Psikiyatri Dizini) dizinlerde "anoreksiya nervoza", "bulimiya nervoza", "yeme bozukluklari", "özkiyim" anahtar sözcükleriyle tarama yapilmiçtir. Taramalar sonucu ulaçilan 30 araç-tirma ve 7 gözden geçirme yazisina ulaçilmiçtir. Araçtirmalar için herhangi bir seçme içlemi yapilmamiç, ulaçilan tüm araçtirmalar degerlendirmeye alinmiç-tir. Araçtirmalardan elde edilen bilgiler içiginda yeme bozukluklarinda mortalite, özkiyim giriçimleri ve tamamlanmiç özkiyimlarin belirleyicileri gözden geçirilmiç ve klinik uygulama için pratik öneriler sunulmuçtur. Ayrica yeme bozukluklarinda özkiyim davraniçi ile iliçkili olarak siklik, mortalite ve oranlar ile özkiyim giriçiminin belirleyicilerine odaklanilmiçtir.

Sikligi

Yeme bozukluklarinda özkiyim giriçimleri ve tamamlanmiç özkiyimlarin sikli-gina iliçkin farkli veriler bildirilmekle birlikte, hem özkiyim giriçimi, hem de

tamamlanmiç özkiyimlarin görülme sikliginin psikiyatrik hastaliklar içinde üst siralarda oldugu dikkati çekmektedir. Anoreksiya nervoza için hesaplanan ölüm hizi her onyilda %5.6 artmaktadir ve 14-25 yaç arasi anoreksiya nervoza'li kadinlarda görülen özkiyim giriçimleri genel nüfustan sekiz kat fazladir.[9,10] Özkiyim giriçimlerinin sikligi anoreksiya nervoza olgularinda %3-20, bulimiya nervoza'da %25-35 olarak bildirilmi§tir.[11]

Yeme bozuklugu (anoreksiya nervoza ve bulimiya nervoza) olan 246 has-tanin 8 yillik izlem çaliçmasinda, hastalarin %15'inin özkiyim giriçiminde bulundugu, özkiyim giriçimlerinin anoreksiya nervoza olgularinda daha fazla oldugu (anoreksiya nervoza: %22.1, bulimiya nervoza: %10.9) gösterilmij-tir. [12] Bir meta-analiz çaliçmasinda, anoreksiya nervoza hastalarindan özkiyim sonucu ölüm oranlarinin ^te bir düzeyine kadar çiktigi bildirilmiçtir. Bu iki çaliçma, anoreksiya nervoza hastalarinda ölümün en sik ikinci nedeni-nin, tibbi komplikasyonlarin ardindan özkiyim olduguna dikkati çekmekte-dir.[13,14].

Anoreksiya nervoza, bulimiya nervoza ve major depresyon olgularinda özkiyim giriçimi öyküsünün klinik görüjmeyle sorgulandigi bir çaliçmada, tüm gruplarda özkiyim giriçimi sikligi benzer düzeyde bulunmuçtur (Anoreksiya nervoza'da %27; bulimiya nervoza'da %31; major depresyon'da %36). Ancak hastalarin öyküleri incelendiginde anoreksiya nervoza ve major depresyon gruplarindaki özkiyim giriçimlerinde ölme niyetinin daha fazla oldugu saptanmiçtir.[15] Çaliçmalarda özellikle anoreksiya nervozali hastalarin tamamlanmiç özkiyim oranlarinin genel olarak daha yüksek oldugu dikkat çekmektedir.[16]

Ölüm Orani (Mortalité)

Önceleri anoreksiya nervozali hastalarda ölüm oraninin yüksekligi, açlik ve açliga ikincil komplikasyonlara baglanirken son yillarda yapilan çaliçmalar özkiyima bagli ölümlerin bu yüksek orana katkida bulunabilecegini göster-mektedir.[12,17] Anoreksiya nervozada özkiyim giriçimlerinde ölümle sonuç-lanma olasiligi daha yüksek olan yöntemlerin kullanildigi bildirilmekte-dir.[18] Geriye dönük 27 yillik bir araçtirmada, standardize ölüm oranlarinin diger yeme bozukluklarina oranla anoreksiya nervoza'da daha yüksek oldugu bulunmuçtur.[19] 2011 yilinda yayimlanan bir meta-analiz bu bulgulari des-teklemektedir.[ 16]

Özkiyim sonrasi ölen 9 anoreksiya nervoza hastasinin özkiyim giriçimleri-nin, fiziksel sagilkiarlnln çok kötü olmasi nedeniyle mi yoksa daha ölümcül

yöntemler tercih etmeleri nedeniyle mi ölümle sonuflandigi incelenmij ve ikinci hipotezin daha geferli oldugu sonucuna varilmijtir. [20] Buna göre, anoreksiya nervoza hastalari aci yajantilarina bir bifimde alijmakta ve özkiyim girijimlerinde daha ölümcül olabilecek yöntemlere yönelmektedir.

Hastanede yatarak tedavi edilmij anoreksiya nervoza hastalarinin farkli sü-relerde izlendigi bir falijmada, 94 anoreksiya nervoza hastasinin 24 yil sonra yapilan degerlendirmesinde hastalardan 17'sinin öldügü saptanmijtir.[21] Bu ölümlerin 5'inin özkiyim sonucu oldugu görülmüjtür. Bu bulguya dayanarak yazarlar anoreksiya nervozada özkiyima bagli kaba ölüm hizini %5.3 olarak hesaplamijtir. Bir diger arajtirmada, anoreksiya nervozali 853 hastanin 8 yil sonra degerlendirilmij, ve 50 hastanin öldügü, bunlarin 13'ünün anoreksiya nervoza komplikasyonuna, 11'inin bajka hastaliklara ve 18'inin özkiyima bagli oldugu saptanmijtir. [22] Bu arajtirmaya göre anoreksiya nervoza'da özkiyima bagli kaba ölüm hizi %2.1'dir. Yatan hastalarda yapilan bajka bir izlem falijmasinda 76 anoreksiya nervoza'li hastanin 10 yillik izleminde hasta-larin hifbiri özkiyim girijim bulunmamijtir. [23] Sonuf olarak yatarak tedavi edilmij anoreksiya nervoza'li olgularda kaba ölüm hizi % 0-5.3 arasinda de-gijmektedir.

Ayaktan izlenen 151 yeme bozuklugu olan hastanin 12.5 yil sonra deger-lendirildigi bir falijmada, 9 ölümün özkiyima bagli oldugu saptanmij, kaba ölüm hizi % 4.0 olarak hesaplanmijtir.[24] Benzer jekilde 105 hastanin 13.5 yil izlendigi falijmada gerfeklejen 25 ölümün 5'inin (kaba ölüm hizi: %4.8) ; 84 hastanin 12 yil sonra degerlendirildigi falijmada gerfeklejen 9 ölümün 2'sinin özkiyima bagli oldugu bulunmujtur (kaba ölüm hizi: %2.4). [25,26]

Amerika Birlejik Devletlerinde (A.B.D) 1885 yeme bozuklugu olgusu (anoreksiya nervoza: 177, bulimiya nervoza: 906, bajka türlü adlandirilama-yan yeme bozuklugu: 802) 8 ila 25 yillik bir dönemin ardindan Ulusal Ölüm Indeksinin bilgisayar kayitlariyla baglanti kurularak arajtirilmijtir.[27] Bu falijmada, kaba ölüm hizlari anoreksiya nervoza ifin %4, bulimiya nervoza ifin %3.9 ve bajka türlü adlandirilamayan yeme bozukluklari ifin %5.2 olarak saptanmijtir. Genellikle daha hafif bir yeme bozuklugu tablosu olarak degerlendirilen bajka türlü adlandirilamayan yeme bozukluklarinda ölüm oranlarinin anoreksiya nervoza'ya benzer olmasi dikkat fekicidir.

Ergenlerde yapilan falijmalarda yukarida erijkinler ifin bildirilenlere benzer sonuflar elde edilmijtir. Yeme bozuklugu olan 49 ergenin 6 yil sonra degerlendirmesinde saptanan 1 ölümün özkiyima bagli oldugu görülmüj, kaba ölüm hizi %2 olarak hesaplanmijtir. [28] Yeme bozuklugu tanisi konmuj 60 ergenin 5 yillik izlem falijmasinda, gerfeklejen 4 ölümün ikisinin özkiyim

sonucu oldugu bildirilmij ve kaba ölüm hizi %3.3 olarak bulunmu§tur.[29] Bir bajka fali^mada yeme bozuklugu tanisiyla tedavi görmüj 95 ergenin 10-15 yil sonra yapilan degerlendirmesinde, ölüm ya da özkiyim saptanmamij-tir.[30] Bu falijmalara göre yeme bozuklugu olan ergenlerde hesaplanan kaba ölüm hizi %0-3.3 arasinda degi§mektedir.[31] Yatarak ve ayakta tedavi edil-mi§ tüm anoreksiya nervoza'li hastalarda (ergen-yetijkin) kaba ölüm hizinin %0-5.3 arasinda degijtigi görülmektedir.

Bulimiya nervoza ifin bildirilen ölüm hizlari daha düjüktür. Bir fali^mada 2194 bulimiya nervoza'li hastada saptanan 7 ölümün 2'si özkiyima baglanmij-tir (kaba ölüm hizi % 0.1). [32] Diger dört takip fali^masinda ise bulimiya nervoza'li hastalarda hif ölüm saptanmami§tir.[11] Yeme bozukluklari ve özgül olarak anoreksiya nervoza'da tamamlanmij özkiyim oranlarina ilijkin falijmalarin özeti Tablo.1'de sunulmujtur.

Standardize Ölüm Hizi

Standardize ölüm hizi (Standardized mortality ratio) incelenen bir gruptaki ölümlerin toplumda benzer cinsiyet ve ya§ grubunda beklenen ölümlere ora-nidir. Standardize ölüm hizi belli bir tani grubunun genel topluma göre ölüm riskini verir. Kadinlarda özkiyima bagli standardize ölüm hizi anoreksiya nervoza ifin 32.4, major depresif bozukluk ifin 27.8, alkol bagimliligi ve kötüye kullanimi ifin 18.2, bulimiya nervoza ifin 0 ve jizofreni ifin 8.0 olarak bulunmu§tur.[11] Bu bulgulara göre kadinlar ifin tüm psikiyatrik hastaliklar arasinda en yüksek özkiyim hizi anoreksiya nevroza hastalarinda görülmekte-dir.

Tablo.1. Yeme Bozuklugu Olan Ergen ve Erijkinlerde Tamamlanmi? Özkiyimlara Bagli Kaba Ölüm Hizlari

Kaynak Popülasyon Örneklem Kaba Ölüm Hizi

Theander, 1985 [21] AN, 24 yil izlem 94 %5.3

M0ller-Madsen ve ark, 1996 [22] AN, 8 yil izlem 853 %2.1

Eckert ve ark, 1995 [23] AN, 10 yil izlem 76 %0.0

Tolstrup ve ark, 1985 [24] YB, 12 yil izlem 151 %4.0

Hentze ve ark, 1991 [25] YB, 13 yil izlem 105 %4.8

Deter ve ark, 1994 [26] YB, 12 yil izlem 84 %2.4

Kreipe ve ark, 1989 [28] YB, ergen, 6 yil izlem 49 %2

Steinhausen ve ark, 1993 [29] YB, ergen, 5 yil izlem 60 %3.3

Strober ve ark, 1997 [30] YB, ergen, 10-15 yil izlem 95 %0

AN: Anoreksiya Nervosa , YB: Yeme Bozuklugu

Özkiyim ve Özkiyim Girifimlerinin Belirleyicileri

Yeme bozuklugu olan olgularda özkiyim girijimlerinin bu denli yüksek oran-da ve ölümcül olmasi, bu davranijlar ile ilijkili etmenlerin saptanmasinin gerekliligini ortaya koymaktadir. Farkli falijmalarda yeme bozukluklari olgu-larinda özkiyim girijimleri ve tamamlanmij özkiyimlar ifin belirleyici olabile-cek birfok etmen saptanmijtir. Bu etmenler kisaca ajagida tanimlanmijtir.

Yeme Bozuklugunun Alt Tipi

Yeme bozuklugu olgularinda özkiyim girijimlerinin yordayicilarinin arajtiril-digi falijmalar, felijkili sonuflar verse de, bulgular anoreksiya nervoza alt tiplerinin önemli olabilecegine ijaret etmektedir. Yeme-fikarma alt-tipinde özkiyim girijimleri kisitlayici tipe göre daha fazla oldugunu bildiren yayinlar olmakla birlikte, kisitlayici tipte özkiyim girijiminin daha fazla oldugunu bildiren yayinlar da bulunmaktadir.[33-35]

Ek Tanilarin Varligi

Yeme bozuklugu olan olgularda eksen I ve II psikiyatrik ek tanilarinin varligi-nin özkiyim girijimi ile ilijkili oldugu gösterilmijtir.[36-38] Özellikle depresif bozukluklarin özkiyim girijimleri ile ilijkisi gösterilmij ve yeme bozukluklari olgularinda depresyonun agresif bifimde tedavi edilmesi önerilmijtir. [39-41] Hem anoreksiya nervoza, hem bulimiya nervoza ifin alkol-madde kötüye kullaniminin, bulimiya nervoza ifinse laksatif kullaniminin özkiyim davraniji ifin önemli yordayicilar oldugu gösterilmijtir.[12]

Metabolizma Hizi

Penas-Lledo ve arkadajlari, genotiplendirilmij 203 kadin anoreksiya nervoza olgusunda CYP2D6 enzimi afisindan ultra-metabolizör olan kijilerde özkiyim girijimlerinin daha fazla oldugunu göstermijtir. [42] Bu kijilerde tedavi ifin verilen ilaflar hizla metabolize edilip etkin kan düzeyine ulajamamaktadir.

Kifilik Özellikleri

Yeme bozuklugu olan olgularda, provokatif davranijlarin sik olmasi kendini yönlendirme becerisinin düjük olmasi ve genel olarak ifsellejtirme egilimi, mükemmeliyetfilik, agresyon, kendini cezalandirma egilimi ve antisosyal eylemler, özkiyim riskinin artmasi ile ilijkilendirilmijtir. Bulimiya nervoza

hastalarinda ise fabuk ofkelenme, obsesif davranijlar ve fobik kaygilarin ozkiyim girijimi ile ilijkili oldugunu gosterilmijtir.[35,37,43-45]

istismar Oykusu

Yeme bozuklugu olgularinda focukluk doneminde olan istismar oykusunun, ozkiyim girijimleri ile ilijkili oldugu iki ayri falijmada gosterilmijtir.[37,40]

Yeme Bozuklugunun §iddeti

Yeme bozuklugunun jiddeti de ozkiyim riski afisindan onemlidir. Yaj, sosyo-ekonomik durum ve beden kitle indeksinden bagimsiz olarak yeme bozuklugunun jiddeti ile ozkiyim riski arasinda baglanti oldugu saptanmij-tir.[43,46,47] Bajka bir arajtirma ise beden kitle indeksininde ozkiyim riski degerlendirmesinde onemli olabilecegine ijaret etmij ve ozkiyim afisindan risk derecelendirmesi ifin bu indeksin kullanilmasi onerilmijtir.[19] Ancak yeme bozuklugu jiddetinin ozkiyim riski afisindan belirleyici olmadigina ijaret eden falijmalar da bulunmaktadir.[37]

Ailesel etmenler

Yamaguchi ve arkadajlari 51 yeme bozuklugu olan olgu ve 107 kontrol ile yaptiklari bir arajtirmada ebeveyne baglanma oruntuleri ve aile ozelliklerinin ozkiyim davraniji ile ilijkisini incelemijtir. [43] Ozkiyim davraniji yuksek olan hastalarin ailelerinde ajiri korumaci tutumun daha fazla oldugu gorulmujtur. Bulimiya nervoza ifin, ailede alkol kotuye kullanim oykusunun fazla olmasi da ozkiyim davranijlari ile ilijkili bulunmujtur.

Tartifma

Yeme bozukluklarinin psikiyatrik bozukluklar arasinda ozkiyima bagli olumle-rin en fok goruldugu tablolar arasinda oldugunu bildirilmektedir. Olum orani en yuksek psikiyatrik tablolardan biri olan anoreksiya nervoza'da hastaliga bagli komplikasyonlarin ardindan ikinci olum nedeni ozkiyimdir.

Ozkiyim afisindan risk duzeyinin belirlenebilmesi ifin, depresyon ek tani-si, focukluk doneminde istismar oykusu, bireysel ve ailesel etmenler ozellikle sorgulanmali ve dikkate alinmalidir. Yeme bozuklugunun jiddeti ve alt tipi gibi belirleyicilerde felijkili sonuflar bildirilmij olmasinin nedenleri, bu tani ifin alt tiplerin geferliginin dujuk olmasi ve yontemsel farkliliklar olabilir.

Anoreksiya nervoza hastalarinin genel olarak mukemmeliyetfi, kararli, gu-rurlu ve yalitilmij ozellikleri, ozkiyimin zihinde degerlendirildigi ajamada

daha saplantili bir tutum ifine girmelerine neden olabilir. Anoreksiya nervoza hastalarinin daha ölümcül kendini öldürme yöntemleri (famajir suyu ifmek, kendini yakmak, tren yoluna atlamak gibi) kullandigina ilijkin olgu bildirim-leri vardir. Dahasi fiziksel olarak düjkün olmalari nedeniyle, ölümcül olmaya-cak bir parasuisidal eylem, anoreksiya nervoza hastalarinda ölümle sonuflana-bilir.

Ailenin ajiri korumaci tutumunun özkiyim ile ilijkili olmasi, ayrijma ve bireylejme sürecinin ruh sagligi afisindan önemine ijaret etmektedir. Ailenin müdahaleci tutumu, hastanin bireyselligine tehdit olarak yajanmaktadir. En sik olarak ergen yaj grubunda, kimligin kurulmasi sürecinde ailenin ajiri müdahaleci olmasi, ergenin sinirlarini kejfetme ugrajlarini kisitlayacak ve birey-lejmesini önleyecektir.[48] Klinisyen tarafindan bu sürecin farkedilmesi ve etkili müdahale, ayni zamanda özkiyimin önlenmesine yönelik bir müdahale degeri de tajimaktadir.

Bulgular incelendiginde, anoreksiya nervoza hastalarindaki özkiyim giri-jimlerinin depresyona benzer nitelikte oldugu, bulimiya nervoza hastalarindaki girijimlerin ise daha fok B kümesi kijilik bozukluklarina benzer nitelikte oldugu fikarimi yapilabilir. Anoreksiya nervoza ve bulimiya nervoza grupla-rinda özkiyim girijimlerinin fenomenolojik özelliklerinin farkli oldugu düjü-nüldügünde, müdahale stratejilerinin planlanmasinda her iki gruba ayri planlama yapilmasi gerektigi afiktir. Anoreksiya nervoza'da müdahalelerin önceligi yajam kalitesini arttirmak, depresyonu tedavi etmek ve yajamda bir hedef bulmak yönünde destek vermekken, bulimiya nervoza'da duygudurumun düzenlenmesi ve dürtüselligin kontrol altina alinmasidir.

Psikiyatride farmakoterapide kullanilan birfok ilacin eliminasyonunu yapan enzim olan CYP2D6 enzimindeki ultrametabolizör tipi polimorfizmin, yeme bozukluklarinda özkiyim ile ilijkili olmasi yeni ve dikkat fekici bir bil-gidir. Bu falijma, yeme bozukluklarinda özkiyimi önleme afisindan farmakoterapinin ve etkin ilaf kan düzeyleri saglanmasinin önemini vurgula-maktadir.

Sonü£

Arajtirmalar özkiyim girijimleri ve özkiyimin yeme bozuklugu olan hastalarda hif de nadir olmadigina ijaret etmektedir. Bu nedenle hem anoreksiya nervoza hem de bulimiya nervoza'li hastalar tedavi sirasinda özkiyim riski afisindan degerlendirilmelidir. Anoreksiya nervoza'da yeme bozuklugunun jiddeti ne olursa olsun, özellikle de bajka bir ek tani varliginda özkiyim düjünceleri

rutin olarak sorgulanmali, özkiyim düjüncesi saptandiginda özkiyim niyetinin ciddiyeti arajtirilarak hasta özkiyim riski afisindan degerlendirmelidir. Yeme bozukluklari olgularinda özkiyimin önemli yordayicilarindan olan madde kullanimi hem anoreksiya nervoza hem de bulimiya nervoza'de mutlaka sor-gulanmalidir. Buna ek olarak fiziksel ve cinsel taciz öyküsü sorgulanarak sap-tandigi / jüphelenildigi takdirde hasta özkiyima egilim afisindan degerlendi-rilmelidir. Aile dinamiklerinde, ailede hastanin bireysellejmesini engelleyen tutumlarina yönelik yapici müdahaleler önemlidir. Son olarak, yeme bozuklu-gu belirtileri düzelmij bile olsa, hastanin özkiyim riski tajidigi unutulmamali ve bu afidan tetikte olunmalidir.

Kaynaklar

1. §entürk V, Öncü B. Yeme davraniji bozukluklari. Türkiye Klinikleri Tip Bilimleri Dergisi 2008; 1:29-35.

2. American Psychiatric Association. Diagnostic and Statistical Manual of Mental Disorders, 4th ed., text revision (DSM-IV-TR). Washington, DC, American Psychiatric Association, 2000.

3. Treasure J, Claudino AM, Zucker N. Eating disorders. Lancet 2010; 375:583-593.

4. Clarke TK, Weiss ARD, Berrettini WH. The genetics of anorexia nervosa. Int J Clin Pharmacol Ther 2012; 91:181-188.

5. Hudson JI, Hiripi E, Pope HGJ, Kessler RC. The prevalence and correlates of eating disorders in the National Comorbidity Survey Replication. Biol Psychiatry 2007; 61:348-358.

6. Öncü B. Intihar davraniji. In ^ocuk ve Ergen Psikiyatrisi Temel Kitabi, 1. Basim (Eds S Miral, E Ijeri):503-512. Ankara, Hekimler Yayin Birligi, 2008.

7. Berkman ND, Lohr KN, Bulik CM. Outcomes of eating disorders: a systematic review of the literature. Int J Eat Disord 2007; 40:293-309.

8. Öncü B, Akfa Ö. Türkiye'de ergenlerde yapilan intihar ve kendini yaralama davraniji falijmalari. In Türkiye'de Genflik, 1. Basim (Eds M Eskin, ^ Dereboy, H Harlak, F Dereboy):439-452. Ankara, Türkiye ^ocuk ve Genf Psikiyatrisi Dernegi, 2008.

9. Sullivan PF. Mortality in anorexia nervosa. Am J Psychiatry 1995; 152:1073-1074.

10. Pompili M, Mancinelli I, Girardi P, Ruberto A, Tatarelli R. Suicide in anorexia nervosa: a meta-analysis. Int J Eat Disord 2004; 36:99-103.

11. Franko DL, Keel PK. Suicidality in eating disorders: occurrence, correlates, and clinical implications. Clin Psychol Rev 2006; 26:769-782.

12. Franko DL, Keel PK, Dorer DJ. What predicts suicide attempts in women with eating disorders? Psychol Med 2004; 34:843-853.

13. Arcelus J, Mitchell AJ, Wales J, Nielsen S. Mortality rates in patients with anorexia nervosa and other eating disorders: a meta-analysis of 36 studies. Arch Gen Psychiatry 2011; 68:724-731.

14. Sullivan PF. Mortality in anorexia nervosa. Am J Psychiatry 1995; 152:1073-1074.

15. Bulik CM, Thornton L, Pinheiro AP, Plotnicov K, Klump KL, Brandt H et al. Suicide attempts in anorexia nervosa. Psychosom Med 2008; 70:378-383.

16. Preti A, Rocchi MBL, Sisti D, Camboni MV, Miotto P. A comprehensive metaanalysis of the risk of suicide in eating disorders. Acta Psychiatr Scand 2011; 124:617.

17. Williams E. Anorexia nervosa: a somatic disorder. Br Med J 1958; 2:190-195.

18. Guillaume S, Jaussent I, Olie E, Genty C, Bringer J Courtet P et al. Characteristics of suicide attempts in anorexia and bulimia nervosa: a case-control study. PloS One 2011; 6:e23578.

19. Rosling AM, Sparen P, Norring C, Knorring von L. Mortality of eating disorders: a follow-up study of treatment in a specialist unit 1974-2000. Int J Eat Disord 2011; 44:304-310.

20. Holm-Denoma JM, Witte TK, Gordon KH, Herzog DB, Franko DL, Fichter M et al. Deaths by suicide among individuals with anorexia as arbiters between competing explanations of the anorexia-suicide link. J Affect Disord 2008; 107:231-236.

21. Theander S. Outcome and prognosis in anorexia nervosa and bulimia: some results of previous investigations, compared with those of a Swedish long-term study. Psychiatr Res 1985; 19:493-508.

22. Moller-Madsen S, Nystrup J, Nielsen S. Mortality in anorexia nervosa in Denmark during the period 1970-1987. Acta Psychiatr Scand 1996; 94:454-459.

23. Eckert ED, Halmi KA, Marchi P, Grove W, Crosby R. Ten-year follow-up of anorexia nervosa: clinical course and outcome. Psychol Med 1995; 25:143-156.

24. Tolstrup K, Brinch M, Isager T, Nielsen S, Nystrup J, Severin B et al. Long-term outcome of 151 cases of anorexia nervosa: The Copenhagen Anorexia Nervosa Follow-Up Study. Acta Psychiatr Scand 1985; 71:380-387.

25. Hentze M, Engel K. Prognostic factors for long-term survival in anorexia nervosa. Z Klin Psychol Psychopathol 1991; 39:173-181.

26. Deter HC, Herzog W. Anorexia nervosa in a long-term perspective: results of the Heidelberg-Mannheim Study. Psychosom Med 1994; 56:20-27.

27. Crow SJ, Peterson CB, Swanson SA, Raymond NC, Specker S, Eckert ED et al. Increased mortality in bulimia nervosa and other eating disorders. Am J Psychiatry 2009; 166:1342-1346.

28. Kreipe RE, Churchill BH, Strauss J. Long-term outcome of adolescents with anorexia nervosa. Am J Dis Child 1989; 143:1322-1327.

29. Steinhausen HC, Seidel R. Outcome in adolescent eating disorders. Int J Eat Disord 1993; 14:487-496.

30. Strober M, Freeman R, Morrell W. The long-term course of severe anorexia nervosa in adolescents: survival analysis of recovery, relapse, and outcome predictors over 1015 years in a prospective study. Int J Eat Disord 1997; 22:339-360.

31. Harris EC, Barraclough B. Excess mortality of mental disorder. Br J Psychiatry 1998; 173:11-53.

32. Keel PK, Mitchell JE. Outcome in bulimia nervosa. Am J Psychiatry 1997; 154:313321.

33. Favaro A, Santonastaso P. Purging behaviours, suicide attempts and psychiatric symptoms in 398 eating disordered subjects. Int J Eat Disord 1996; 20:99-103.

34. Youssef G, Plancherel B, Laget J, Corcos M, Flament F, Halfon O. Personality trait risk factors for attempted suicide among young women with eating disorders. Eur

Psychiatry 2004; 19:131-139.

35. Selby EA, Smith AR, Bulik CM, Olmsted MP, Thornton L, McFarlane TL et al. Habitual starvation and provocative behaviors: two potential routes to extreme suicidal behavior in anorexia nervosa. Behav Res Ther 2010; 48:634-645.

36. Milos G, Spindler A, Schnyder U, Martz J, Hoek HW, Willi J. Incidence of severe anorexia nervosa in Switzerland: 40 years of development. Int J Eat Disord 2004; 36:118-119.

37. Yamaguchi N, Tachikawa H, Sato S, Hori M, Suzuki T, Shiraishi H. Parental representation in eating disorder patients with suicide. J Psychosom Res 2000; 49:131-136.

38. Üneri 0§. Anoreksiya nervoza ve kaygi bozukluklari. Türkiye ^ocuk Hastaliklari Dergisi 2010; 4:236-239.

39. Franko DL, Keel PK. Suicidality in eating disorders: occurrence, correlates, and clinical implications. Clin Psychol Rev 2006; 26:769-782.

40. Fennig S, Hadas A. Suicidal behavior and depression in adolescents with eating disorders. Nord Psykiatr Tidsskr 2010; 64:32-39.

41. Miotto P, Preti A. Eating disorders and suicide ideation: the mediating role of depression and aggressiveness. Compr Psychiatry 2007; 48:218-224.

42. Peñas-Lledó EM, Dorado P, Agüera Z, Gratacos M, Estivill X, Fernández-Aranda F et al. High risk of lifetime history of suicide attempts among CYP2D6 ultrarapid metabolizers with eating disorders. Mol Psychiatry 2011; 16:691-692.

43. Forcano L, Fernández-Aranda F, Alvarez-Moya E, Bulik C, Granero R, Gratacos M et al. Suicide attempts in bulimia nervosa: personality and psychopathological correlates. Eur Psychiatry 2009; 24:91-97.

44. Miotto P, Preti A. Eating disorders and suicide ideation: the mediating role of depression and aggressiveness. Compr Psychiatry 2007; 48:218-224.

45. Youssef G, Plancherel B, Laget J, Corcos M, Flament F, Halfon O. Personality trait risk factors for attempted suicide among young women with eating disorders. Eur Psychiatry 2004; 19:131-139.

46. Miotto P, De Coppi M, Frezza M, Preti A. Eating disorders and suicide risk factors in adolescents: An Italian community-based study. J Nerv Ment Dis 2003; 191:437443.

47. Fennig S, Hadas A. Suicidal behavior and depression in adolescents with eating disorders. Nord Psykiatr Tidsskr 2010;64:32-39.

48. Karaman D, Durukan 1. Suicide in children and adolescents. Psikiyatride Guncel Yaklasimlar - Current Approaches in Psychiatry 2013; 5:30-47.

Bedriye Oncu, Do?. Dr., Ankara Universitesi Tip Fakultesi, Ankara; Diren; Sakarya, Uzm. Dr., Ankara Gazi Mustafa Kemal Devlet Hastanesi, Ankara.

Yazifma Adresi/Correspondence: Diren? Sakarya, Ankara Gazi Mustafa Kemal Devlet Hastanesi, Ankara, Turkey. E-mail: direnc@gmail.com

Yazarlar bu makale ile ilgili herhangi bir ?ikar ?atipasi bildirmemijlerdir.

The authors reported no conflict of interest related to this article.

^evrimi?i adresi / Available online at: www.cappsy.org/archives/vol5/no1/

Cevrimi?i yayim / Published online 05 Kasim/November 05, 2012; doi:10.5455/cap.20130504

Copyright of Current Approaches in Psychiatry / Psikiyatride Guncel Yaklasimlar is the property of Psikiyatride Guncel Yaklasimlar and its content may not be copied or emailed to multiple sites or posted to a listserv without the copyright holder's express written permission. However, users may print, download, or email articles for individual use.